KÝMYA
SANAYÝ TEKNOLOJÝK ÝNNOVASYONLARI
Karbon Nanotüp Ticari Üretimi
Birçok þirket, etki duvarlý karbon nanotüpleri
ticari miktarlarda üretmeye baþlamak için hazýr
olduklarýný açýklamýþlardýr.
Houston'da 300 gram/gün kapasiteli, gaz fazlý pilot tesisi
iþletmekte olan Carbon Nanotechnologies Þirketi 20 Ibs/gün
kapasiteyle nanotüp üretebilecek gösteri ölçekli
fabrikasýný bitirmek üzere olduðunu bildirmektedir.
Yýlýn ortasýnda 100 Ibs/ gün kapasiteli
bir ünitenin hazýr olacak ve þirket bu kapasiteyi
günde 1000 Ibs'a artýracaktýr. Nanotüpler,
antistatik özelliklere sahip olan iletken plastiklerin üretiminde,
fiber ve bileþiklerinde kullanmaktadýr. Bu ürünün
yakýt pili elektrotlarýnda da kullanýlmasý
hedeflenmektedir. Karbon nanotüp bileþikleri uzay araçlarýnda
ve zýrhlý giysiler üretiminde; spor araçlarý
ve otomobil endüstrisi gibi yüksek performans gerektiren
alanlarda kullanýlmaktadýr. Nanotüp satýþlarý
ticari uygulamalar arttýkça hýzlý bir
artýþ gösterecektir. 2006 yýlýna kadar
talep artýþýnýn yýlda %173 olarak
gerçekleþeceði öngörülmektedir.
[Chemical Week, 12 Mayýs, 2004]
Yeni
Kaprolaktam Üretim Prosesi
Tohoku üniversitesi bilim adamlarý ve Nippon Steel Chemical,
iyonik sývý katalizör ve süperkritik karbon
dioksit çözgeni kullanan düþük sýcaklýk
kaprolaktam üretim prosesi geliþtirmiþlerdir. Ticari
kaprolaktam üretim proseslerinde, katalizör olarak sülfürik
asit kullanýlmakta ve yan ürün olarak büyük
miktarlarda amonyum sülfat üretilmektedir. Ticari olarak
kullanýlan bu proseste, yan ürün problemlerine
paralel olarak kaprolaktamýn ayrýlmasý için
çözücü gerektirmektedir. Yeni geliþtirilen
proseste katalizör olarak yan ürün oluþumunu
engelleyen N-metil imidazolium tuzunun iyonik sývýsý
kullanmaktadýr. Proses 50 0C sýcaklýkta gerçekleþmektedir
ve süperkritik Karbondioksit kullanýmý organik
çözücüye ihtiyaç duyulmamasýný
saðlamaktadýr. Bu prosesin ticari olarak uygulanabilmesi
gerekli hazýrlýklar devam etmektedir.
[Chemical Week, 12 Mayýs, 2004]
Palladyum
Esaslý Dizel Katalizör
Umicore, ilk palladyum temelli otomotiv dizel emisyon kontrol katalizörünü
geliþtirmiþtir. Dizel oto katalizörleri halen sadece
platin temellidir ve yeni geliþtirilen katalizörde platinin
%25'i palladyum ile yer deðiþtirecektir. Platin fiyatý
palladyum fiyatýnýn 3 katý kadardýr.
Yeni katalizörün geliþtirilmesiyle palladyum fiyatlarý
yavaþ yavaþ düþmeye baþlarken platin
fiyatlarý da %10 artmýþtýr. palladyum
ve platin arasýndaki fiyat farkýnýn yüksek
olmasý yeni katalizöre olan ilgiyi arttýrmýþtýr.
Yeni katalizör bir dizel otomobil baþýna 15-20
$ tasarruf saðlayacaktýr. Umicore, yeni katalizörünü
otomobil üreticileriyle birlikte test etmektedir ve 2005 yýlýnda
ticari olarak kullanýmýna baþlayacaktýr.
[Chemical Week, 28 Nisan, 2004]
"Batch"
Reaksiyonlarýn Daha Ýyi Yönetimi
.
Amsterdam Üniversitesinde yapýlan araþtýrmalar
sonucu, birden fazla proses parametresi arasýnda iliþkiyi
dikkate alarak "batch" kimyasal reaksiyonlarýn
daha iyi yönetimini saðlayan yeni bir metod geliþtirildi.
Bilim adamlarý mevcut proseslerde sýcaklýk
ve basýnç deðerlerinin ayrý ayrý
kontrol edildiðini, bununda prosesteki aksamalarý göstermediðini
söylemektedirler. Bu parametreler arasýndaki iliþkilerin
saptanmasý, bu aksamalarýn nedenlerinin daha iyi anlaþýlmasýný
saðlayacaktýr. Geleneksel kontrol sistemlerinde bir seri
tek deðiþkenli kontrol grafiði üreten çoklu
sensörler kullanýyordu. Yani geliþtirilen bu modelde
parametrelerin birbirleri ile etkileþimi de göz önüne
alýnarak, ürün kalitesini tehlikeye atmayacak þekilde
proses varyasyonlarýnýn ne ölçüde
gerçekleþtirilebileceði ölçülmektedir.
[Chemical Week, 28 Nisan, 2004]
Yeni
Karbon Nanopartikülleri
.
Carnegie Mellon Üniversitesinden bilim adamlarý, poliakrilonitril
kopolimerlerinden karbon nano parçacýklarý
yapmak için basit bir yol geliþtirmiþlerdir.
Kopolimerler silikon parçalarýnýn üstünde
ince bir film tabakasý halinde birikirler ve burada mikroelektronik
aletlerin kopyalanmasýnda uygulanan tekniklerle kopyalanýrlar.
Bilim adamlarý böyle farklý bir üretim prosesinin,
entegre cihazlarýn geliþtirilmesinde çok önemli
olduðunu ve nano yapýlý karbonlar elde ederken
kullanýlan geleneksel yöntemlerle bu sonuçlara
ulaþmanýn zor olacaðýný iddi etmektedirler.
[Chemical Week, 28 Nisan, 2004]
Tolueni
Temizleyen Bakteri
.
Brookhaven National Labrotuarýndan araþtýrmacýlar,
sarý lupine bitkilerinde bulunan tolueni adsorplayan yeni
nesil bir bakteri bulduklarýný söylediler. Bakteri
bitkinin içinde yaþamakta ve toluenin nontoksik bileþiklere
indirgenmesini saðlamaktadýr ve bu bileþikler bitkilerin
yapraklarýndan serbest býrakýlmaktadýr.
[Chemical Week, 28 Nisan, 2004]
Polimerler
Yeþil Iþýðý Yakaladý
..
California üniversitesi bilim adamlarý, uygun voltaj
altýnda transparan görünümden yeþile
dönüþen ilk elektrokromik politiyofen polimer geliþtirmiþlerdir.
Elektrokromik polimerlerin kýrmýzý yada mavi
olduðu zaten bilinmekteydi. Yeþil polimerin keþfedilmesi
tam-renkli plastik göstergelerin geliþtirilmesini saðlayacaktýr.
[Chemical Week, 31 Mart, 2004]
|