EÐER BÝR EV DEKORE EDÝLMEMÝÞSE FÝYATINDAN DAHA AZ EDEBÝLÝR MÝ YA DA DEKORE EDÝLDÝYSE VE SAHÝBÝ EVDE EÞEÐÝ ÝLE BÝRLÝKTE YAÞADIYSA?

M.Ö 116-27 - MARCUS TERENTIUS VARRO

(Boya ve dekorasyon ile ilgili bilinen en eski söz)

Renk dokulu ilk görsel figürlerin günümüzden 25.000 yýl önce yaþayan insanlar tarafýndan Altamira (Ýspanya) ve Lascaux (Fransa) bölgelerinde bulunan maðara duvarlarýna yapýldýðý bulunmuþtur.Avcý olan bu insanlarýn siyah ,kýrmýzý ve sarý tonlarýnda çizdiði bu resimler incelendiðinde, bölgedeki topraktan oksiti,yanmýþ aðaçlardan karbon ve sarý demir karbonatý elde ettiði sanýlmaktadýr. Maðaralar sýmsýký kapanarak günümüze geldiði için resimler yüzyýllar boyunca bozulmadan kalabilmiþtir.Toz haline getirilmiþ bu pigmentlerin boya haline getirilmesi için muhtemelen suyla,kemik iliði ile ya da hayvan yaðlarýyla karýþtýrýldýðý ve parmaklarla,bitki saplarýyla,hayvan kürkleri ile yüzeye uygulandýðý düþünülmektedir.

Mýsýr Uygarlýðý insanlarý M.Ö 3000-600 yýllarýnda ekþimiþ sütten ve kireçten boya yapmýþ, sütün içindeki kazein reçine iþlevi görmüþ ,kireç de direncin artmasýný saðlamýþtýr.Yumurta aký ve sarýsýnýn da baðlayýcý olarak kullanýldýðý bilinmektedir. Mýsýrlýlar ayrýca yüzey hazýrlýðý konusunda son derece duyarlýydýlar.Duvar resimleri, önce kil ya da alçý taþýndan yapýlan sýva üzerine, ekþimiþ süt ve kireç karýþýmýndan oluþan astarýn sürülmesinden sonra yapýlmýþtýr.Böylece günümüz boyama tekniðinin temelleri atýlmýþtýr.

Yunan ve Roma Uygarlýðý insanlarý M.Ö.600-M.S.400 yýllarý arasýnda boyanýn sadece bir görsel araç olmadýðýný ayný zamandan nesneleri korumaya da yol açtýklarýný keþfetmiþlerdir.Zift ve mum ,denizcilik yaþamlarýnda önemli bir yer tutmuþ ve gemilerin iç ve dýþ yüzeylerinin korunmasý amacý ile kullanýlmýþtýr.Romalý sanatçýlar çivit bitkisinin yapraklarýndan elde edilen çivit boyasýný bir çok eserlerinde kullanmýþlardýr.Ayrýca Akdeniz'de bulunan Mollusk bitkisinden elde edilen ve Tyrian moru adý verilen bir boyayý da Roma Ýmparatoru'nun ehramý için kullanmýþlardýr.

Çin ve Japon Uygarlýðý insanlarý M.S.400 yýllarýnda Rhus Vernicifera' (vernik aðacý) dan elde edilen bir çeþit özsuyunu ,vernik böceðinden elde edilen reçinemsi salgý, kapatýcý mum cilasý ve Arap sakýzý ile karýþtýrarak bir çeþit reçine elde ederlerdi.

Ortaçað yýllarýnda bir çok resim üzerine vernik atýlarak korunmuþtur.Vernik, uygun reçinelerin sýcak keten tohumu ,kenevir tohumu,fýstýk yaðýnýn ertilmesi ile yapýlýrdý. En önemli pigment olan beyaz kurþun ,kurþun plakalarýnýn sirke içine yatýrýlmasý ile hazýrlanýrdý.Böyle hazýrlanan kurþun asetat ,karbondioksit ile karbonata dönüþtürülür ,asetat ve karbonatýn karýþýmý sonucu kurþunun üzerinde beyaz halde biriken tabaka öðütülerek kaynatýlýr ve beyaz kurþun pigmenti ve bakýrýn sirkede ýslatýlýp havaya maruz býrakýlmasý ile bakýr yeþili pigmenti elde edilirdi.Rönesans dönemi ,boyanýn sanat eserlerine girmesindeki büyük tüketim sonucu bu konuda yeni arayýþlarýn baþlamasýna ve tekniðin geliþmesine neden olmuþtur.

Onsekizinci yüzyýlýn sonlarýndan itibaren her türden boyaya gösterilen talep artmýþ ve boya sanayi ilk kez oluþmaya baþlamýþtýr.1833 yýlýnda J.W.Neil ,ilkel boya üretiminde teknik emniyet ve iþ saðlýðýnýn ilk uygulamasýný aþaðýdaki sözü ile yapmýþtýr.
"Aceleyle ve hýzla hiçbir þey yapmayýn.Usta ya da asistan olsun sinirli ya da korkak bir kiþi uygun biri deðildir ve kazalarýn büyük çoðunluðu acele,korku ve sarhoþluktan meydana gelir"

Sanayi Devrimi ile birlikte demir ve çelik endüstrisinin de geliþmesi,korozyon önleyici astarlara duyulan ihtiyaca neden olmuþ ve kurþun ve çinko bazlý anti-korozif astar boyalar ilk kez üretilmeye baþlanmýþtýr.Kimyasal anlamda ilk boya 1704 yýlýnda Prusya Mavisi adý ile üretilmiþtir.1740 yýlýnda da terebentinin boya çözücüsü olarak kullanýlabilceði keþfedilmiþtir.1759 yýlýnda kurþun beyazý sentetik pigmenti fabrikasyon olarak üretilmeye baþlamýþ,1780 yýlýnda kobalt yeþili, 1795 yýlýnda kobalt mavisi,1809 yýlýnda krom sarýsý,1848 de kobalt sarýsý gibi pigmentler boya bilimine kazandýrýlmýþtýr.1884 yýlýnda reçine esteri üretimi ile baþlayan süreç 1920 yýlýnda selülozik boyalarýn üretimi ve 1935 yýlýnda akrilik boyalarýn üretimi ve 1950 'lerde epoksi reçine üretimleri ile modern bir bilime dönüþmüþtür.

1903 yýlýnda Henry Ford Motor Þirketi'nin kurulmasý ile sanayi büyük bir geliþme kaydetmiþtir. Birinci Dünya Savaþý kimya endüstrisinin geliþimini hýzlandýrmýþtýr.Petrol yan ürünleri hidrokarbonlarýn,alkollerin esterlerin ve ketonlarýn keþfedilmesine olanak vermiþtir. Daha sonraki yýllarda titanyum dioksit ,beyaz kurþun pigmentinin yerini almýþtýr.Renkli pigmentlerde en büyük geliþme Monastral Mavi' nin keþfedilmesi olmuþtur.Polimer kimyasýnýn geliþimi ,pigment teknolojisindeki yukarýda özetlenen yeni buluþlar, boya bilimini geliþtirmiþ ,inþaat sanayinin geliþmesi, otomobil ve medya iþ kollarýnýn büyümesi, boya üretimini dev bir sanayi kolu haline getirmiþtir.Boyada ayný kaliteyi sürekli tutturabilme ,performasýnýn iyileþtirilmesi ve kalite bilinci bugünkü boya pazarýnýn temelidir.

Bugün dünyada 60 milyar dolarlýk bir boya pazarý bulunmaktadýr.Yýllýk cirosu 4 milyar dolarýn üzerinde 4 büyük þirket boya pazarýnýn %27 'ini oluþturmaktadýr.